İstanbul’un Tarihinin İçinden Bir Cadde: İsti̇klal Caddesi̇

YALNIZCA İSTANBUL’UN DEĞİL, TÜRKİYE’NİN MODERNLEŞME VE BATILILAŞMA SERÜVENİNİN SEMBOLLERİNDEN BİRİ OLAN İSTİKLAL CADDESİ, AYNI ZAMANDA TARİH İÇERİSİNDE MEDENİYETLER VE KÜLTÜRLERİN BULUŞTUĞU BİR YER.

Beyoğlu’nda Taksim Meydanı ile Tünel arasında, 1.400 metrelik, İstanbul’un havasını soluyan herkesin görmese de ismini duyduğu, İstanbul’un tarih ve kültür merkezi olan simge mekânlarından biridir: İstiklal Caddesi.

Pera’nın Ceneviz kolonisi olduğu 14. yüzyıla uzanan tarihinde Bizans’ın bir mahallesi olan İstiklal Caddesi, Osmanlıca “Cadde-i Kebir”, Fransızca Pera’nın Büyük Caddesi olarak nitelendiriliyordu. Osmanlı döneminde, Latin-Katolik Kilisesi’nin taşındığı İstiklal Caddesi, Batılı devletlerin büyükelçilerinin açılması, iş yerlerinin ve eğitim kurumlarının yaygınlaşmasıyla ticaret merkezi hâline geldi.

CAPCANLI BİR KENT HAYATI

Tazminat Fermanı’ndan sonra büyük liman kentlerinde yoğunlaşan ve ticaretle uğraşan Levantenlerin daha çok yaşam alanı olarak bilinen İstiklal Caddesi, en görkemli zamanlarını ise Cumhuriyet Dönemi’nin ilk yıllarında yaşadı. Tiyatro, sinema, kafe, lokanta, pastane ve otelleriyle Türkiye’nin modernleşme ve batılılaşma figürü olarak anıldı. 6-7 Eylül olaylarından sonra giderek kimliğini yitirse ve köhneleşse de canlılığını ve cazibesini yitirmedi. 1950’lerde, “Kravat takılmadan girilemeyen Cadde” olarak isimlendirilen İstiklal Caddesi, 1990’da yayalaştırılmasıyla yeniden kültür eğlence konumunu edindi.

Küresel kentleşme süreciyle 2000’lerden itibaren alışveriş ve iş dünyasının yoğunlaşmaya başladığı İstiklal Caddesi geçirdiği dönüşüme rağmen tramvayı, Taksim Anıtı, Çiçek Pasajı, Sent Antuan Kilisesi, Atlas Sineması ve Pasajı, Nevizade Sokağı, Patisserie de Pera gibi mekânlarıyla İstanbulluların ve Türkiye’de yaşayan yabancıların ilgisini çekmeye devam ediyor.

SİYASİ HAYATTA İZ BIRAKAN CADDE

İstiklal Caddesi; 1977’deki kanlı 1 Mayıs günü, 1 Mayıs kutlamalarının sembolik yeri olmasıyla ve düzenlenen gösteri ya da yürüyüşlerle Türkiye’nin siyasi haritasında da önemli bir yere sahip.

Ophthalmology Life 35. Sayı